زغال از جمله محصولاتی است که هر نقص کوچک در آن، می تواند تأثیر بزرگی در عملکرد حرارتی، زمان سوختن، میزان دوددهی و حتی ظاهر آن ایجاد کند. یکی از مشکلات رایج در تولید و استفاده از زغال، ترک خوردگی است. زغالی که ترک دارد سریع تر می سوزد، جرقه می زند و گرمای کمتری تولید می کند. این موضوع علاوه بر افت کیفیت، باعث نارضایتی مشتری و کاهش ارزش اقتصادی می شود. در این مقاله از بازرگانی تیرانیت به بررسی علت ترک خوردگی زغال و روش های جلوگیری از آن می پردازیم تا هم تولیدکنندگان و هم مصرف کنندگان بتوانند کیفیت زغال را ارتقا دهند و محصولی با دوام تر، زیباتر و کاربردی تر داشته باشند.
چرا زغال ترک می خورد؟
ترک خوردگی زغال معمولاً نتیجه ترکیب نامناسب مواد اولیه، رطوبت بالا یا پایین، فشار نابرابر دستگاه و تغییرات سریع دما است. برخی از مهمترین دلایل عبارتند از:
- رطوبت زیاد یا خیلی کم که باعث می شود زغال پس از خشک شدن منبسط یا منقبض شود و در نتیجه، ساختار آن در حین خشک شدن دچار تنش شده و ترک های ریز در سطح و عمق زغال ایجاد گردد.
- دانه بندی نامناسب مواد اولیه که مانع چسبندگی کامل ذرات می شود و باعث می گردد در حین فشرده سازی، بخش هایی از زغال تراکم کافی نداشته باشند و در هنگام خروج از دستگاه یا خشک شدن، دچار شکستگی شوند.
- تنظیمات نادرست دستگاه مانند فشار یا حرارت غیراستاندارد در ماردون و سیلندر که باعث توزیع نابرابر گرما و تراکم می شود و در نهایت، زغال به صورت ناهماهنگ از دستگاه خارج شده و ترک بر می دارد.
- فرآیند کربونیزاسیون سریع یا کنترل نشده که باعث ایجاد تنش در ساختار زغال می شود، زیرا گازهای داخلی فرصت خروج تدریجی پیدا نمی کنند و فشار درونی به صورت ناگهانی باعث شکستن زغال می شود.
- تغییرات ناگهانی دما هنگام مصرف یا نگهداری نامناسب که ترک های سطحی ایجاد می کند و اگر تکرار شود، به مرور به شکستگی کامل زغال منجر خواهد شد و دوام آن را کاهش می دهد.
راهکارهای موثر برای جلوگیری از ترک خوردگی زغال
برای پیشگیری از ترک خوردگی زغال، صرفاً دانستن علت کافی نیست؛ بلکه باید فرآیند تولید، نگهداری و حتی مصرف به صورت علمی مدیریت شود. در ادامه، مجموعه ای از توصیه های کاربردی و تجربی تولیدکنندگان حرفه ای را مرور می کنیم:
۱. ایجاد «نقطه تعادل» در رطوبت و دما
به جای تمرکز صرف بر عدد دقیق رطوبت، تولیدکنندگان حرفه ای از اصطلاح «نقطه تعادل» استفاده می کنند؛ یعنی جایی که رطوبت و دما طوری تنظیم می شود که زغال پس از خروج از دستگاه، نه داغ و نرم باشد و نه خشک و شکننده. این نقطه برای هر خط تولید ممکن است متفاوت باشد و باید با آزمون های کوچک مشخص شود.
۲. استفاده از سیستم خشک کن چند مرحله ای
خشک کردن تدریجی در چند مرحله، به جای حرارت مستقیم، باعث می شود بخار آب به آرامی از بافت مواد خارج شود. در نتیجه ساختار مولکولی زغال پایدارتر می ماند و ترک خوردگی کاهش می یابد.
۳. طراحی دقیق فشار در اکسترودر
در خطوط پیشرفته، فشار خروجی از سیلندر به صورت پلکانی تنظیم می شود تا مواد اولیه به تدریج فشرده شوند. فشار زیاد در ابتدا، عامل اصلی ایجاد حباب های داخلی و در نتیجه ترک در زغال است. بهتر است تنظیمات فشار از بخش ابتدایی تا انتهای ماردون مرحله به مرحله افزایش یابد.
۴. استفاده از افزودنی های طبیعی برای استحکام بیشتر
برخی تولیدکنندگان برای افزایش چسبندگی، از نشاسته طبیعی، صمغ گیاهی یا حتی ترکیبات گیاهی کم خطر استفاده می کنند. این مواد، اتصال بین ذرات را تقویت کرده و از جدا شدن لایه های داخلی جلوگیری می کنند.
۵. حفظ دمای یکنواخت در کل خط تولید
اگر بخش ابتدایی دستگاه دمای پایین و بخش انتهایی دمای بالاتری داشته باشد، در لحظه خروج، تفاوت حرارتی باعث تنش در زغال می شود. استفاده از سنسور حرارتی و تنظیم یکنواخت المنت ها، یکی از بهترین روش ها برای پیشگیری از ترک است.
حتما بخوانید: همه چیز درباره کربن فعال پودری + قیمت خرید (کلیک کنید)
۶. خنک سازی تدریجی پس از خروج از دستگاه
یکی از اشتباهات رایج، قرار دادن زغال داغ در محیط سرد است. اختلاف دمای شدید باعث ترک سطحی می شود. باید زغال ها پس از خروج، ابتدا در فضای نیمه باز و بدون جریان هوای شدید خنک شوند، سپس به بخش بسته بندی منتقل گردند.
۷. مدیریت اصولی انبار و نگهداری
زغال تولید شده باید در محیطی با رطوبت کمتر از ۵۰ درصد و دمای ثابت انبار شود. تماس با رطوبت، حتی برای چند ساعت، می تواند باعث انبساط و در نتیجه ترک خوردگی شود. استفاده از بسته بندی های چندلایه ضد رطوبت توصیه می شود.
۸. پایش کیفیت در هر مرحله تولید
کنترل کیفی نباید فقط در پایان خط انجام شود. تولیدکنندگان موفق در هر مرحله – از مخلوط سازی تا خشک کردن – نمونه گیری می کنند تا در همان ابتدا از ایجاد ترک جلوگیری شود. ثبت داده ها و اصلاح فوری خط، بهترین روش برای حفظ ثبات کیفیت است.
۹. آموزش نیروهای تولید
گاهی مشکل از دستگاه یا مواد نیست، بلکه از نحوه کار اپراتور ناشی می شود. آموزش کارکنان در مورد فشار، زمان و نحوه تنظیم دستگاه می تواند تا ۲۰ درصد از ترک زدگی را کاهش دهد.
۱۰. طراحی استاندارد برای بسته بندی و حمل و نقل
زغال ها باید در جعبه های مقاوم، خشک و بدون فضای خالی زیاد بسته بندی شوند تا در زمان حمل و نقل از ضربه مصون بمانند.
نکات کاربردی برای تولیدکنندگان زغال
- دمای سیلندر دستگاه نباید ناگهانی بالا یا پایین رود.
- فشار دستگاه باید متناسب با نوع مواد اولیه تنظیم شود.
- استفاده از چسب های طبیعی مانند نشاسته در حد متعادل می تواند انسجام زغال را افزایش دهد.
- در صورت مشاهده ترک مکرر، ابتدا رطوبت و تنظیمات دمایی بررسی شوند سپس دستگاه.
- از آزمون های کنترل کیفی دوره ای برای بررسی میزان ترک در محصولات استفاده کنید.
خرید عمده زغال و اطلاع از قیمت
اگر قصد خرید زغال باکیفیت دارید، توصیه می شود از طریق بازرگانی های معتبر اقدام کنید. خرید عمده نه تنها باعث کاهش قیمت تمام شده می شود، بلکه امکان دریافت مشاوره تولید و ضمانت کیفیت را نیز فراهم می کند.
در بازار فعلی، قیمت هر کیلوگرم زغال فشرده بسته به نوع و کیفیت آن متغیر است و در بازه ای در حدود 55 تا 100 هزار تومان برای هر کیلوگرم می باشد. این تفاوت قیمت به عواملی چون نوع چوب مصرفی، درصد خلوص، نوع بسته بندی و میزان خرید بستگی دارد. برای دریافت قیمت دقیق و به روز می توانید با بازرگانی تیرانیت تماس بگیرید تا بر اساس حجم خرید، قیمت نهایی و شرایط تحویل اعلام شود.
جمع بندی
ترک خوردگی زغال پدیده ای است که می تواند هم کیفیت محصول را کاهش دهد و هم سود تولیدکننده را تحت تأثیر قرار دهد. این مشکل معمولاً ناشی از ترکیب نامناسب مواد اولیه، تنظیم نادرست دستگاه، رطوبت بیش از حد یا تغییرات دمایی در حین تولید و استفاده است. با کنترل دقیق این عوامل، می توان زغالی با دوام، بدون ترک و با قدرت حرارتی بالا تولید کرد. نگهداری استاندارد، بسته بندی مناسب و استفاده از مواد اولیه مرغوب از دیگر عوامل مؤثر در کیفیت نهایی هستند. در نهایت، چه به عنوان تولیدکننده و چه مصرف کننده، با رعایت این نکات می توانید از زغالی استفاده کنید که علاوه بر ماندگاری و عملکرد بالا، ظاهری زیبا و اعتمادبخش داشته باشد. برای اطمینان از انتخاب درست، بهتر است قبل از خرید عمده با بازرگانی تیرانیت تماس گرفته و اطلاعات دقیق و به روز دریافت کنید.
